Гьарган узуз к ури

                ГЬАРГАН УЗУЗ КІУРИ

       1
       – Я бай, я Захар! Душну малариз, школайиз гъягъяйиз, шид тув, - гъапи лисундин вахт гъафиб загьир апIури дадайи.
       – Фици узуз бирмшар апІури шули-ин! Авваккумдиз гьаз кІурдарва?
       – Думу школайиъ а.
       – Хъа гъафиган йип!
       – Дугъу ккабхьди.
       – Узу ужур вухьиди ичв бирмшар апІу-уз!.. – мурмрар апІури, ккунди-диккунди, яслийиз хъчІюхюри гъахурайи бицІирси, Захар ахъиз гъушу.


       2
       – Я бай, я Захар! Душну пичрахъна гакІвлар акъин.
       – Хурдарза! Думгьа яв Авваккумди хури-и!..
       – Дугъу гьадатІури шулу.
       – Узура гьадатІарза-а! Гьарган узуз кІури-и... – апІури мурмрар, Захар бедрара хьади, пичрахъ дарс бикІурайи Авваккумдикк ккубсну кьусумра, гьариз ккибтІрайи йицси, ккунди-даккунди гурдахъна гъушу.


        3
        – Я бай, я Захар! Душну гъуншдихьна къятккан ча йип.
        – КІударза-а! Думгьа яв Ассирияйиз йип!
        – Дугъу гвар дабкьиди.
        – Гвар дабкьуб фу ву, узура дабкьарза! Гьарган узуз кІури-и...
        – Ибшри, дая, гьамгъахьди гвар дабкьуз гъит, узу душну гьамус ча дупну    харза, – Ассирия къятккниз гъажаргъу.
        Хах убзну гвараъ къяткканра гъитІибшвну, ккадахьну гъварднариккан тІурин, ккибтІну гвар, дадайи дабкьуз Захардихьна тувру. Дугъу дабкьуз хъюгъю.
        Гьар ражари гвар минди дапІну тинди апІайиз, къятккниккан хах „цІирт“ апІайин ккутІубччвуйи ва Захардин машнягъ гъибчуйи.
        Хулаъ айидар вари аьлхъюз хъюгъю. Захарди дипну гвар, кубчІвну чІиж Ассирияйизна Авваккумдиз гъурдар йивну ишуз ттучІву. „Чпин даршлу вари гъагъи ляхнар уз’ин илирчури!“…


        4
        Ассирияйи, гвар дабкьну ккудубкІубси, чан кьугънаг чвуччвуз кьуларигъян гъазан абкьин гъапи.
        – Хурдарза-а-а!!! Гьарган узуз кІури-и-и...
        – Жаргъ, Авваккум, уву абкъин, йиз бай. - Дадайи чан аьхюнур бай гьау.


        5
        Гвар ктабхъбалан кьяляхъ, уьлин чІукІар дапІну, дадайи алапІну кІаму Авваккумдизна Ассирияйиз туву. Захар ккилигури гъузу, амма дугъаз гъабшиб гъабхьдар.
        – Хъа узуз, дая?
        – Гьарган уву шули-ин?
        – Хъа мурариз шули-ин? Бирмшар - узуз, кІаму али уьл - мурариз! – Захарик хъюлар кучІву.
        – Увуз вари ляхнар уву апІурайиси гьибгъравуз. Фу гъапIунва увуз кІаму али уьл тувуз?
        – Хъа малариз шид тувуб гьапІруб вуйи, гвакІлар шли хъахьний!..
        – Къятккнизра гъушунва, йиз бай, гвара гъадабкьунва, чухсагъул увуз! Саб гъапиб мициб жюрейиинди яв гъапІу бирмшар гьаз ву йиз, кьяляхъ гьарай-чІигъ хъади!.. Ибшри сарун, му ражари яв язухъ апІарза, абхъин увуз чІукІ.
        Захарди гьапІру, гъадабгъну, чаз варитІан чІилли чІукІ ктабтІуру ва дубхну дадайихьна тувру.
        Дугъан хиял вуйи: чІилли чІукІ’ин ацIуди кІаму алапІну ипІруган ицциди кьукь ктабгъидиза, кІури. Хъа дадайи гьапІру, гъадабгъну гаркІал имбудариндиинси кIамдин бигълигъ алапІуз хъюгъю. Захар дадайин гьяракатариз лигурайи. Дугъу чІилли-чІилли ганчІси жар вари чІукІ вуйибси алапІну ккудубкІури, гаркІвлин чахьинди вуйи жвурнахъанди Захариз дярябхъруси, хърибгъурайи кІамдин бигълигъ гъазнизди ипу.
        – Ва-а-а, я дая, гьацІ кІаму гъазнизди абхънаяв, – кІури, Захарди адабгъну абхъу кІаму чан чукІниин алапІу.
        – Агь узу увуз фу кІузавуз, шейтІан! Узу увуз яв ляхнариз дилигну алапІунзавуз. Уву гьамци дикъатлуди ляхниз шерик гьаз шулдарва, тІягъюн? Увуз аьгъяйвуз аьршари айи ихь Адашди фу дупнаш?
        – Фу дупна?
        – ГъапІури ипІур – дарапІури дирипIур.
        – Дидкан узуз гучІ адар: узу апІрур вуза, ва ипІрурра вуза!
       
        Фурс кади кІаму али уьл ипІурайи гъадшиз Ассирияйи кІваз иццру апІру суал туву:
       – Закурин географияйин гъудубгъунна?
       – Учву ичв бирмшарихьан узухьди дарсар урхуз гъитранучва?!
       – Увук гафаркьан ктайиш къяркърари гъабхрийву... - гъапи дадайи Захарин кІулан карк алдату.