Керл папк 24

*****
Велахьа, кхардахьа безамах сан,
Суна хьуо везарх цец валий...
Кхаьрдинарг т1е дог1у боху и къа,
Дер дацара те хьуна бале?

Волахьа, кхачахьа хьомениг хьо,
Сагатдеш вацахь со гаре...
Х1ун хаа,  са 1иехо веъначахь сан,
Ас юьллий хьан дагчу кхане.

Алахьа, дийцахьа, безамах ахь,
Хаза дош мелехь ду алий.
Даггара, ц1ена дерг са даьлла сан,
Хир дацара те декъал маре.

Хьажахьа, сацахьа сан некъехь цкъа,
Ца хууш, тилкхаза валий,
Хир дацара те дисар ца къаьсташ д1а,
Кхолламан ницкъ ч1ог1а ларий.

Резванова Айза

Г1атталахь тхан Даймохк...

Г1атталахь тхан Даймохк, маьлхан са хилий,
Г1атталахь нохчичоь къагаеш хьайн...
Г1атталахь хьо Даймохк, синойн са хилий,
Доьналлехь г1атталахь г1азотан дайн!!!!

Г1атталахь хьо Даймохк, аьрзонах лаьмнийн,
Кхарстабеш хьайна чохь ира б1аьрг дайн...
Г1атталахь хьо Даймохк, 1умар тур хилий,
Д1а ц1анъеш нохчичоь амалех лайн!!

Г1атталахь, машаре к1ай кхокха хилий,
Лаьтта т1ехь хьекъадеш беркате кхаш...
Мостаг1ийн дегнашна 1аламат хилий,
Хьасталахь т1е гулбеш хьайн доьзалаш!!

Г1атталахь, тхан Даймохк, синкхача хилий,
Деба беш хьайна чохь декъала дай...
Г1атталахь, хьайн къоман турпалхой ларий,
Майрра деш тоьшалла, сийлаллех хьайн!!
Р.А.
Резванова Айза

Цкъа мацах луо дара маьрша,
1а дуззий дог1ура и.
Тахана датийча,  хьаьшна,
Сахиллац дуьллура   кхин.

1уьйренца тхо ара лелхий,
Ца к1ордош, ловзура лайх.
Ца 1ебаш, луо йуккъе каьрчий,
Коч - мача хуьлура к1айн.

Ца туьгуш чу дерза буса а,
Хехкалуш салазаш т1ехь.
Хьакхалуш йацара шело,
Беснеш а йогура ц1ен.

Ткъа лаьттахь тхан б1аьргаш хьоьстуш,
Седарчех къегара луо.
Латтарх и 1аьнуо ца дешаш,
Ца к1адлуш ловзура тхо.

Х1инца и хан дагалоьцуш,
Со берех къа хеташ 1а.
Луо а дац 1а дузош х1инца,
Дог дузош дац самукъа а.

Резванова Айза
Кхиалаш нохчех

Шу муьлш дара,
Шух муьлш хили,
Нохчийн, берзан к1езий!?
Ма хийцалаш,
Барзах джаьлеш кхарддал,
Амал нохчийн!

Акхаройх схьа
Шаьш къастийна,
Лелорах сов хьоьстуш,
Берзан к1езий,
Барзах кхуьу,
Дагах дага дуьйлуш...

Д1о лекха лам
Боьлхуш 1аннал,
Баланаш т1е делхарх,
Нохчийн к1ентий
Майрра лелла,
Ца къесташ дайн амалх...

Шу ду, нохчийн
Нанойн дегнаш,
Орамаш Даймехкан...
Мичча меттехь,
Нохчех кхиълаш,
Сий долу тхан, Нохчий!

Далан пурбанца!
2019

Резванова Айза

Нохчалла

Юьхь йоцчу къизалло,
сан дахар човхийча,
Хьо дагчохь г1оттура,
дог майра, нохчалла...
Мостаг1чо нуьцкъалла
даш детташ хьовзийча,
Хьо майра г1оттура,
сан дагчохь, нохчалла...
1ожалла геннара
б1аьргашчу къаьрзича,
Собарца г1оттура,
хьо дагчохь, нохчалла...
Хастам беш, со Далла
суждане яхача,
Иманца хьостура,
сан дог ахь, нохчалла.

Сан къоман дозалла,
ницкъ болу нохчалла,
Лаьтта хьо сан деган
ч1аг1онан б1ов хилла.
Муьлххачу къийсамехь,
толаме кхочу со
Ахь тешам баларна,
Сий долу, нохчалла!!!
2018

Резванова Айза
Йаздехьа цхьа сурт...

Йаздехьа цхьа сурт, сурт йаздархо!
Исбаьхьчу Даймахках дагайала хиъча,
Бохь лекха ламанаш г1иллакхе девлла,
Г1ар - тата сацийна, ладоьг1уш дайча,
Сан б1аьргех къегинчу хин лазам бостуш,
Хирдар-кха, и башха, сий-ларам гойтуш!

Йаздехьа цхьа сурт, сурт йаздархо!
Даймехкан лаьттат1ехь, синкхача боькъуш,
Дас-нанас хьехначу, г1иллакхех тоьгуш,
Безаман марзонца, ирсе некъ буьллуш,
Сан б1аьргех къегинчу хин лазам бостуш,
Хирдар-кха и башха, безамах дуьйцуш!

Йаздехьа цхьа сурт, сурт йаздархо,
Са сирла 1уьйре Даймахках хьаьрчаш,
1аламан хазаллехь, са маьрша даьлча,
Маршоне кхийдинчу синойх эхь хетта,
Сан баьргех къегинчу хин лазам бостуш,
Хирдар-кха и башха, маршонах дуьйцуш!

Йаздехьа цхьа сурт, сурт йаздархо,
Даймахке безам синмеха къагош....

2018

Ас хаьттарш до беллачарга,
Кешнийн кертахь йолалуш.
Хьолах дуьзна дуьне лаьтта,
Ткъа шу ма дац дист хуьлуш?

Делан кхелах ваьлла моьттуш,
Майрра дууш леллариг а.
Я хьарам дерг шеха къаьстош,
Хьанал рицкъа лаьхнариг а!!??

Цхьа воккха стаг хьаста велла,
Телхина  лела моьттуш со.
Хаттар деш, вист хилир соьга,
Хьаьнца къамел деш ю хьо?

Ас меллаша жоп делира,
Хоийтуш сайн дагахь дерг.
Ас къамел до, беллачарга,
Кхето лууш са - чохь верг.

Дуьненан да ша ву моьттуш,
Хиллачарах дисна ду.
Ткъа дуьненах  1еха ца луш,
Леллачара, дитна ду.
2007
********

Забаре байташ

Гакаев 1аьрбис Айзига...

Беллачарга ма де хаьттарш,
Ахь ма дийца хьайна хетарш.
Хьан х1ун дисна кешнийн кертахь,
Белла 1оьхкурш ден бан г1ерташ.

Цулла хилахь дийначарца,
Къастадехьа луург царца.
Велларг 1уьллу парг1ата ваьлла,
Царга хоьттург хьера ваьлла.

Са даржале коше яьлла,
Йо1 хьо стена карзаха яьлла?
Г1уллакх доцчу мете х1уьттуш,
Са чохь мел дерг ахь д1а тоьтту.

Иймане хьо ян мА еза,
Белла нах ахь бита беза.
Талла еза теркан аре,
Ирсе хир ду керла м'аре.

Айзин жоп:
Забарш

Теркан аре елахь тайна,
Марта дагна хьоме ю.
Ткъа йовхарш а, аьлла-кх дайша:
«Дена тайнарш дика ю».

Кешнийн керта ца г1он ярий,
Къамел беллачарца дан.
Соьгара балех кхетахьарий,
И дог дууш леларг сан.

Дийца, ала меттиг боцуш,
Йоьду кешнийн керта со.
Беллачарал башха йоцуш,
Санна лела иза-м д1а.

Х1инца суна накъост хилла,
Юкъарло хьох хилахь тхан.
Ас ч1аг1о йо, маре дина,
Лоруш, ,,Хаз-к1ант", ала хьох.

Нагахь цунах г1улкх цахилахь,
Кешнийн керта со  д1ахьо.
Кху дуьненахь хетарг  хилла,
Кхочуш-м  яц и парг1ато.
*****

Ас хаьттарш до беллачарга,
Кешнийн кертахь йолалуш.
Хьолах дуьзна дуьне лаьтта,
Ткъа шу ма дац дист хуьлуш?

Делан кхелах ваьлла моьттуш,
Майрра дууш леллариг а.
Я хьарам дерг шеха къаьстош,
Хьанал рицкъа лаьхнариг а.

Цхьа воккха стаг хьаста велла,
Телхина  лела моьттуш со.
Хаттар деш, вист хили соьга,
Хьаьнца къамел деш ю хьо?

Ас меллаша жоп делира,
Хоийтуш сайн дагахь дерг.
Ас къамел до беллачарга,
Кхето лууш са чохь верг.

Дуьненан да ша ву моьттуш
Хиллачарах дисна ду.
Ткъа дуьненах  1еха ца луш
Леллачара дитна ду.

Р.А.

Къонахчо юхкуш я оьцуш яц стогалла,
Я воцчух къонах веш молха а дац.
Вайн дайша литтина г1иллакхаш дарбанна,
Лелочух к1иллойн ун кхета йиш яц.

Б1е шерийн цецех чекх даьхна и г1иллакхаш,
Бакъонан олалла шаьш лелош ду.
Муьлххачу къийсамехь, толам шаьш баьккхинарш,
И дарба шайн кийрахь карийнарш бу.

Лаккхарчу даржашкахь ма леха стогалла,
Я г1ийлачуьнгара ма къийзае.
Яхь йолчуьнгахь хуьлу и къаго говзалла,
Йоцчуьнга цуьнан мукъ ма кхийдабе.

Карзахе къоналла, доьналлийн зама,
Къаьстича мехалчу дахарах д1а.
Сих хьаьрчаш, амалах д1аийна лелла,
Г1иллакхо х1иттайо г1ортораш схьа.

рдахьа

Велахьа, кхардахьа безамах сан,
Суна хьо везарх цец валий...
Кхаьрдинарг т1е дог1у боху и къа,
Дер дацара те хьуна бале?

Волахьа, кхачахьа хьомениг хьо,
Сагат деш вацахь со гаре...
Х1ун хаа,  са 1ехо веъначахь сан,
Ас юьллий хьан дагчу кхане...

Алахьа, дийцахьа, безамах ахь,
Хаза дош мелехь ду алий,
Даггара ц1ена дерг са даьлла сан,
Хир дацара те декъал вайший....

Хьажахьа, сацахьа сан некъа цкъа,
Ца хууш тилкхаза валий,
Хир дацара те висар ца къааьсташ д1а,
Бериг бехк кхолламан ларий....

Р.А.

Резванова Айза

Г1атталахь тхан Даймохк...

Г1атталахь тхан Даймохк, маьлхан са хилий,
Г1атталахь нохчичоь къагаеш хьайн...
Г1атталахь хьо Даймохк, синойн са хилий,
Доьналлехь г1атталахь г1азотан дайн!!!!

Г1атталахь хьо Даймохк, аьрзонах лаьмнийн,
Кхарстабеш хьайна чохь ира б1аьрг дайн...
Г1атталахь хьо Даймохк, 1умар тур хилий,
Д1а ц1анъеш нохчичоь амалех лайн!!

Г1атталахь, машаре к1ай кхокха хилий,
Лаьтта т1ехь хьекъадеш беркате кхаш...
Мостаг1ийн дегнашна 1аламат хилий,
Хьасталахь т1е гулбеш хьайн доьзалаш!!

Г1атталахь, тхан Даймохк, синкхача хилий,
Деба беш хьайна чохь декъала дай...
Г1атталахь, хьайн къоман турпалхой ларий,
Майрра деш тоьшалла, сийлаллех хьайн!!
Р.А.

Резванова Айза
Кхиалаш нохчех

Шу муьлш дара,
Шух муьлш хили,
Нохчийн, берзан к1езий!?
Ма хийцалаш,
Барзах джаьлеш кхарддал,
Амал нохчийн!

Акхаройх схьа
Шаьш къастийна,
Лелорах сов хьоьстуш,
Берзан к1езий,
Барзах кхуьу,
Дагах дага дуьйлуш...

Д1о лекха лам
Боьлхуш 1аннал,
Баланаш т1е делхарх,
Нохчийн к1ентий
Майрра лелла,
Ца къесташ дайн амалх...

Шу ду, нохчийн
Нанойн дегнаш,
Орамаш Даймехкан...
Мичча меттехь,
Нохчех кхиълаш,
Сий долу тхан, Нохчий!

Далан пурбанца!
2019

Резванова Айза

Нохчалла

Юьхь йоцчу къизалло,
сан дахар човхийча,
Хьо дагчохь г1оттура,
дог майра, нохчалла...
Мостаг1чо нуьцкъалла
даш детташ хьовзийча,
Хьо майра г1оттура,
сан дагчохь, нохчалла...
1ожалла геннара
б1аьргашчу къаьрзича,
Собарца г1оттура,
хьо дагчохь, нохчалла...
Хастам беш, со Далла
суждане яхача,
Иманца хьостура,
сан дог ахь, нохчалла.

Сан къоман дозалла,
ницкъ болу нохчалла,
Лаьтта хьо сан деган
ч1аг1онан б1ов хилла.
Муьлххачу къийсамехь,
толаме кхочу со
Ахь тешам баларна,
Сий долу, нохчалла!!!
2018

Резванова Айза
Йаздехьа цхьа сурт...

Йаздехьа цхьа сурт, сурт йаздархо!
Исбаьхьчу Даймахках дагайала хиъча,
Бохь лекха ламанаш г1иллакхе девлла,
Г1ар - тата сацийна, ладоьг1уш дайча,
Сан б1аьргех къегинчу хин лазам бостуш,
Хирдар-кха, и башха, сий-ларам гойтуш!

Йаздехьа цхьа сурт, сурт йаздархо!
Даймехкан лаьттат1ехь, синкхача боькъуш,
Дас-нанас хьехначу, г1иллакхех тоьгуш,
Безаман марзонца, ирсе некъ буьллуш,
Сан б1аьргех къегинчу хин лазам бостуш,
Хирдар-кха и башха, безамах дуьйцуш!

Йаздехьа цхьа сурт, сурт йаздархо,
Са сирла 1уьйре Даймахках хьаьрчаш,
1аламан хазаллехь, са маьрша даьлча,
Маршоне кхийдинчу синойх эхь хетта,
Сан баьргех къегинчу хин лазам бостуш,
Хирдар-кха и башха, маршонах дуьйцуш!

Йаздехьа цхьа сурт, сурт йаздархо,
Даймахке безам синмеха къагош.
*****
Кхетар вац...

Кхетар вац геналлехь ца ваьхнарг,
Йиш - вешийн марзонах ца хьегнарг.
Ден - ненан дагчу некъ ца бинарг,
Шен къоман балина белш ца лаьцнарг
Кхетар вац хьан деган лазамах.

Кхетар вац лаьмнех дог ца доьзнарг,
1аламехь б1аьрг бажош ца ваьхнарг.
Нохчаллех дог дуьзна ца леларг,
Даймахках синхьесий ца хьерчарг,
Кхетар вац хьан деган лазамах.

Кхетар вац хьан некъан сийлаллех,
Сискалах синкхачам хуьлуш верг.
Хастамза маьлхан нур муьйлуш верг,
Хиш йуккъехь шовдан чам ца бевзарг,
Шен къомах дозалла ца деш верг,
Кхетар вац хьан деган лазамах.
*****
Жималло хьоьстуш, са ийъадеш,
Буоларна шен т1емаш делла.
Х1аваэхь лайн - чим санна, лела - м йира,
Моттийтуш,,со бен  кхин мила?"
*****
Айза Резванова
Со ирсах...

Со ирсах ца хьаьгна,
Тоъал сан хилла и дахарехь.
Т1ех 1енаш ца хилла,
Са дузош 1ийна шен барамехь.

Кхин лах – ам ца делла,
Ца кхоош декъарх д1а нахана.
Наха - а ца дуьту,
Юха схьа ца кховдош саха.

Сайн ирсан да ю со,
Т1алам бо ас и ца дагийта.
Са дилхах къаьстачу
дозанахь
цуьнан нур къагийта.
*****
1аьрбин Айза

Г1атталахь тхан Даймохк.

Г1атталахь тхан Даймохк, маьлхан са хилий,
Г1атталахь нохчичоь къагаеш хьайн.
Г1атталахь хьо Даймохк, синойн са хилий,
Доьналлехь г1атталахь г1азотан дайн!

Г1атталахь хьо Даймохк, аьрзонах лаьмнийн,
Дозанехь кхарстабеш ира б1аьрг дайн.
Г1атталахь хьо Даймохк, 1умар тур хилий,
Д1а ц1анъеш нохчичоь амалех лайн!

Г1атталахь машаре к1ай кхокха хилий,
Лаьтта т1ехь хьекъадеш беркате кхаш.
Мостаг1ийн дегнашна 1аламат хилий,
Хьасталахь т1е гулбеш хьайн доьзалаш!

Г1атталахь тхан Даймохк, синкхача хилий,
Х1оттадеш нохчий чохь беркате той.
Г1атталахь хьайн къоман турпалхой ларий,
Майрра деш тоьшалла, сийлаллех вайн!
*****
*****
Шу муьлш дара?
Шух муьлш хили?
Нохчийн берзан к1езий!?
Ма хийцалаш
Барзах джаьлеш кхарддал
Амал нохчийн!

Акхаройх схьа
Шаьш къастийна,
Лелорах сов хьоьстуш,
Берзан к1езий
Барзах уг1у,
Баттах дага дуьйлуш.

Д1о лекха лам
Боьлхуш 1аннал,
Баланаш т1е 1аткъарх,
Нохчийн к1ентий
Майрра лелла,
Ца къесташ дайн амалх.

Шу ду нохчийн
Нанойн дегнаш,
Орамаш Даймехкан.
Мичча меттехь,
Нохчех кхиалаш,
Сий долу тхан, Нохчий!
2019
*****