Муртузла зубари

– Неш, гьарил адамла сай вегIси зубари лебсив?
– Селис хIяжатбикили, дила урши, хIед иличила багьес?
– Даг зизи Хадижатли рузи Рашидатлизи иличила бурули лерри: «Зубари алкIули чебаибси адамла уркIилаб се леб биалра, бартаруси саби», – рикIи.
– Се иша, дила урши, хIези нуни? Иличила нунира бакьира, амма, сепайда, нуни алкIуси зубари чебаибси ахIен, – пашманни жаваб чарбатур нешли.
– Зизи Хадижат гIях1си адамли ил чебиуси саби рикIулри, – разихIейкиб гъявси урши.
Ил ихтилатла гIергъи жумягI дикиб. Муртуз гьарахъси школа-интернатлизивад сай акIубси махьилизи иш гьакIлис цунни чарулхъулри. КецIачил хIязтаиркьуси ил гьалмагъунас гIелакавхъири.
БархIи г1елабикилри, ц1ябдиулри, амма урши, неш-дудешли сай чехIеэсли, хъули сен-сен ухIнаулхъусил хI****ули, тIашкайзурлири. ГIядат бетаурсиван, илди сунечи хIерли, ганзухъуначи кабиили бирутири.
Муртуз пикрумазиври: «Чеди хIеръили, балав дудешли ишбархIира наб хIисаблис кIила бикни? Шакиркуру ил яра шакхIеркуру? Рахли дневник тIалаббаралли, се бируси? Беткахъахъилра асли, ил ургъар. Школализиб хъумартурлира или бурис, дневник биалли дигIянбирис».
Илала хумарти пикруми шаладаресван, лусентала гIелабад бац гьаббакIиб. Мер-мерличир зубартира улкесдииб. Закла цугдайнибад гъу-у-умла тIамаличил самолёт арцурлири. Зубартачил абздикибтиван илала хIунтIена ва шиниша шалми цIилцIилдикIулри. Балала силтIагъуна гавла бухъяна къуйрукъра зузбитIахъи, самолёт гIелабиркулри.
«ГIяхIил леб хIед, – пикриухъун урши лётчикличила, – хIу уркIи биъна виулри, хIули биъна ветиулри. ХIези я хIисабла кIилабачила хьарбиуси агара, я футболла хIязли виркьули, кьанни чарулхъули или ургъуси агара. Эгь, биаллири хIуван арцес…»
Муртуз дурсри тамандиубмад футболли виркьес арашусири. Унра шимала дурхIначил абзли калзусири. ХIязлизи ахъибхIели, илини сунечи хIерти бегIтачила хъумуртусири. Гьаннара ил, кьанни чарулхъухIели, къапу гьаргдарес гIелумилзулри.
Хапли, лусенти шаладарили, заклизиб жагали ухуси сек1ал багьарбиуб. Ил тяп, миъличивси спортсменван, гьалабяхI башули, цIилцIилбикIесбииб.
– Дила зубари! – гьалаксаур Муртуз. – Дила дневниклизирти кIилаби шулаби детаахъа! ИкI самолётличивси лётчиклисван, наб дигуси мерличи урцес имкан бакIахъа! – «сунела зубарлизи» бакьахъесван ахъли тIамадариб уршили. – Сегъуна игъбара дила! ХIябилра дудеш разивиэс, дила дневниклизирти шулаби чедаибхIели… ИлхIелик1ун хъунцIбазибад барибси дила тап лайбак1или, дудешлизи гьарли-марси футболла тап асахъес вирус. ИлхIели, дила балкIа т1ерхьа лайбакIили, мар сагаси хоккейла  тIерхьа асахъес вирус. ИлхIели чебиис итди Ражабхъали ва Мурадхъали чула шулабачил гапбикIарал, х1ебикIарал. Футболла х1язлизиб саби удибиркниличи шакбикихIели, тап арбухили, илди арбашарал яра х1ебашарал.
Дила шулаби чедаалли, каникултала замана ну дудешли шагьарлизи аркура: карусельтачивра ласикIус, зоопарклизирти жанивартира чедиис, урхьназивра визус. ГIур шулабачил школара таманаили, лётчикунала курсаначи кархус, самолётличив чина-дигара урцус – удир дубурти, хIуркIби, вавначил лавшардикIути майдунти, удибад някъба гьакIбикIути рузби, ца класслизиб бучIути рурсби, Ражабхъали ва Мурадхъали…
Шагьуртира шимира гIелардалтули, ну Москвализи урцус, Парижлизи ветиус. Ветиус Сириялизира. Пякьирти, илаб бяхъибти дурх1ни гушли, язихъли телевизорлизиб чебиахъулригу. Нуни илдас кьуцурти дицIили, булкабира шоколадунира архис. Лебтасалра кумекбирис – гIяхIси урши ветарус.
ГIур… Ну чарулхъухIели, вавнала халубачил лебилра шанти наб гьала лябкьян. Разибиубти неш-дудешли ну кIапIурцура…
– Муртуз! ХIу чинаври? – нешла тIамала аргъиб уршили.
– Ишав, ванзаличив, – хIейгу-хIейгули къапула гIелабад жаваб чарбатур уршили, нешла х1улбазибад селра дигIянбарес хIейрниличи шакикIули.


Рецензии