Набчира кьац1билкигу

Рашидра Камилра кьакьалаб тапла х1язли биркьулри. Гербухъунси таплис г1ергъи арякьунси Рашид сенрил вахъх1и веткахъиб. Чариубх1ели, пишяхъибси ил арцес х1ядурсигъунари.
– Агьа-гьай, Камил, житала дурх1яра кец1ара ца чедаадри х1уни, – хъарала кьукьригъунти ц1удара х1улби рурх1улири Рашидла, – тяп начурбигъунтири илди. Ваши, чедиахъис, – някъ буцили къусяхъиб Рашидли Камил.
– Чинара илди?
– Вавнала кьадуби-ургар кец1ара житала дурх1яра х1язтадиркьулри. Илди, цала цали къуйрукъ дубшабурцули, къулдумег1дик1улри, лигуби агартиван, журугдиубли, гердилзулри. Г1ур сагадан хъябруцдиркулри.
– Шарик! – Разивиуб Камил. – Ну итцадх1и къяйц1ик1ахъули, х1у чинаб калунри?
Кец1а тянишси т1амаличи ласбяхъиб. Лявбик1усиван силт1бирули къуйрукъра, жиик1усиличи х1ербизур. Камилла сипат багьурмадан, гъямбик1есбииб. Урши тахьли г1ела хихиуб. Кец1а  биалли, «диргаламалхъад» бик1усиван, житала дурх1яличи чарбиуб.
– Шарик! Кец1а-кец1а! гьанналра хъули башигу…
– Камил, х1уни ил балусив?
– Угьу, – х1унт1ениуб урши, сунени барибсиличи гьалмагъ шакиркусиван, х1улби г1яшдурцули.
Житала дурх1яла х1язличи Рашид аъкяхъили х1ерик1улри. Кец1а к1ап1буцес, гьалабван ил х1яршбарес Камиллара х1яздулхъулригу, Шарикли ламартбаресгу или урухк1ули, гьарахъих1ивад х1ерик1ули, лех1кахъиб.
Житала дурх1яличирад х1улби черх1ейсули, Камилли гьалмагълис лишанбариб. Рашид багьлали х1язтадиркьутачи гъамиуб. Дерхьуртиван шала-х1унт1енти къянкъубира дях1иван ц1уба дях1ра кец1ала канилизи г1инидирули, бумх1уси житала дурх1я х1яршбарес  или някъ гьабатурси Рашидличи, хапли гъургъурбухъи, кец1а чебухъун. Урши, урк1ухъи, г1елавях1 дянгиуб.
«Гьалаб Шарик набчилра х1язтабиркьи, – дец1личил пикриик1улри Камил. – Гьар-чуйна школализивад чарухъасра, салам лугули, дила хъат някълизи кач1ара кабирхьи, диъла кесек гьабуцасри, г1ела кьяшмачиб булхъра булхъи. Тамашала кец1а х1ебиалли, гьаннара хъумартурли ах1енгу сунес нуни дикахъни…»
– Ихичигу! Ца ихичи х1еръагу! – х1улук1илри Рашид, алмасла  духурибиван рурх1ути х1улбар, дурегаличиб умубарибси балала силт1аван геркабулхъуси житала дурх1яличи х1ерик1ули. –  Ца ихичи х1еръагу! Агь. Саби бат! Ихцада бишт1аси дурх1я кец1азибад урухх1ек1ули, илала кач1ази кьац1башулигу!
Шариклис г1ях1ил саби… Х1язтабиркьес дигалли, гьанна илис житала дурх1я леб, – г1янц1ли жаваб чарбатур Камилли, сунела дардани диг1яндирули.
– Шарик х1ела кец1а сабив?
– Г1е.
– Ил х1ечибад гьаббухъунсив?
– Г1е.
– Сен ил х1ечибад гьаббухъунси?
– Нуни сунес дикахъибх1ели.
– Се багьандан х1уни илис дикахъири?
– Нуни их кец1а цунси рухъначибад хибсири. Итх1елира ил набчи гьимбук1ибсири: селра х1ебугули, гъурбик1усири, г1ямзила пяхъбиркусири. Г1ур ил набчи бурсикабиуб. Диъба балхух1ели, наб г1елабад башесбибиб. Гьар-чуйна школализивад чарухъасра, салам лугули, дила хъат някълизи кач1а кабирхьесбииб, диъла кесек гьабуцасли, г1ела кьяшмачиб булхъесбииб. 
Ца барх1и нуни, кец1ала х1ял багьес дигули, илала къянкъубала чедиб диъла кесек лас-ласбарили, диг1янбарира. Шарик набчи хъямбашесбииб. Диъ х1елугули или, дила някълизи кьац1бикун. Някъла изудешли ну г1ясивиахъубра, ва кец1ас вайт1а дяхъира. Рахажличил дебабарили, пукьализи бух1наира. Агь, х1ябилра ц1умбик1игу ил…
Г1ергъила барх1и ну школализивад чарухъайчи чилирил ил баткаилри. Г1ур ил нуни чех1ебаира. Шарик рухъначи чарбухъи буили саби…
 – Шарик! Башигу гьанналра набчи!
Кец1а уршиличи ласх1ебяхъиб.
– Камил, ил х1ед дигахъиду? – хьарбаиб Рашидли.
– Шарик дебали дебали духуси ва жагаси кец1а сабигу, – дец1личил жаваб чарбатур уршили.
– Х1ебиалли, ваши ил билг1ех1е.
– Сен-сен?
– Дила ца пикри леб.
– Гьу, сегъуна?
– Хъулибад кьац1 яра диъ лебхех1е: х1уни кесек Шариклис гьабуца, нуни биалли – житала дурх1яс. Г1ях1си?
– Ваши х1ебиалли, – х1улук1иб Камил.
Кьац1ла кесекуначил Камил, чудни-хинк1ачил Рашид дуц1ли х1язтадиркьутачи чарбиуб.
Камилли, кьуцурлизирад дак1ахъили,  кец1асра житала дурх1ясра кьац1ла кесекуни лайдак1иб.
Цаличи ца х1ердизурли, кец1ара житала дурх1яра кьац1ла бут1начи сунт1-сунт1дикун ва г1урра чула х1язанази ахъиб.
 – Гушли диалри ца къидикъалра х1****ти, – г1ясивиуб Камил, сунела бизили т1ембик1уси, бара гьалабван нешли берц1ибси кьац1 «мучлах1ебарни» дец1агили.
– Нуни чудни-хинк1и хира, – кьуцури гьаргбариб Рашидли. – Ну шадибгьуйчивад чариайчи нешли х1ядурдарилри. – Шарик! Х1ера, нуни х1ед се хирал! – кец1ас чуду-хинк1 лайбак1иб хъяшали.
Шарикли гьаваличиб арцурси чуду-хинк1 буциб ва итмадан, ч1ямалра х1ебарили, кьяраиб.  Лямбирули мух1лира, «Г1ур х1елугаду?» бик1усиван  Рашидличи х1ербизур. Камилли гьалмагълизирад чудни-хинк1и сасиб ва, г1елавях1 вашули, кец1ас г1ях1бизурси хурег лайбик1есииб.
– Ца-чумал житала дурх1ясра дихагу, – гъузгъалдииуб Рашид. – житала дурх1я дуклабуцес хьулик1ули.
Чудна-хинк1а балхули, Камилли Шарик г1ях1цад мерличи арбукиб. Сабицун калунси житала дурх1я Рашидли хуреглабариб. Г1ур, ил ахъбуцили, сунела михъирличи г1инибариб. Житала дурх1я сенрил хъябшбашули, мявбик1есбииб. Ил някъбазибад батбулхъан или урухк1ули, Рашид чула хъуливях1 ватихьиб.
Житала мявла т1ама аргъибмад, кец1а Рашидлис г1ергъибухъун, шалбарла дублизи баси, урши т1ашаиб. Урк1кавхъунси Рашидла някъбазибад житала дурх1я батбухъун ва ил вавнала кьадубала урга диг1янбикиб.
Шалбарла дублизибад дек1арх1ебиркуси кец1ара сунес г1елабад хъусбашахъули, някъба ва азадси кьяшли гьак1ик1ули, г1елавях1 вашуси Рашид ч1ярик1есииб. Кец1а чеббикахъес дигули ванц1ухъунси урши чиларил къапулизи чегиб. Унза гьаргдиуб.
– Шарик! Шарик! Гьари гьалакли набчи! – чехиб гьаргалабад рухънала т1ама.
Кец1али Рашидла гъярбердибси шалбарла дуб баткаиб, рухъначи дуц1бухъун. Къапула гьалабси биризла галгаличи ц1апакунси Камилличи Рашид х1яккайзур:
– Юлдаш вирусирив х1у, Камил, къияндикибх1ели веткайхъуси?... Хуху х1ериалри, се бирусири нуни?
Камил уруз-х1яц1ли галгаличивад кац1иб.
– Рашид, гьиммарк1удгу. Рахли гъамиасри, шарик г1урра набчи кьац1билкигу…
Дуклабуцили житала дурх1яра, мякьлабад дуц1бик1ахъули кец1ара, хъули аркьуси рухънас г1ергъи Рашид х1яйранни х1еризур:
– Эгь, урухтус, х1у багьандан наб житала дурх1я х1ебикиб.


Рецензии