Гьарли-марти адамти абикьес
Мисаллис буралли бусурман динничил барх Дагъистайзи дунъяла бегIлара гьалабяхI арбякьунси культура бакIиб. Бусурман динна культура илцадра чебяхIси саби, хIятта дунъяличиб бусурман дин тIинтIбиубхIейчирад 1400 дус дикили диалра, иличибра гьалабяхI арбякьунси культура инсаниятли гьаннара пикрибарили ахIен. Чархла умудеш (дазала дирни), чарх бузахъес чараагардеш (дехIибала дирни), багьуди касахъес адам хьулирахъни (гIярабла хатIла белкIани дархьли дучIни тIалаббирни), дубурцни (арадешлис кумекласи), жумягI бархIила жамигIятла дехIибала (халкь саби-ургаб уржахъуси), дурхъаси хIяж (дунъяла халадеш ва иларти вайтира гIяхIтира адамтази чедиахъуси), гIурра дахъал, дунъяла адамтас гIямру деркIес имканбикIахъути секIал бусурман динна хьулчилизи кадихьили сари.
Дунъяличи, сай акIахъубси Аллагьличи разили хIериэс, сунела яшавбарес, дурхIни абикьес гIягIнити лерилра тIалабуни бусурман диннизир даргес вирули сай.
Или биалра, бусурман дин сунезиб дакIубиубси гIярабунала улкнала халкь саби лебтиван, валриби адилкьантили кали, Европала улкни технологиябала шайчир гьаладяхI ардякьун. Европала улкни жагати чIянкIи душес, машинаби, самолетуни, космослизи урцути ракетаби, ярагъ, хутIла станцияби, илдала лугIилизир атомла гужличил дузутира, дирес, бурсибиуб, радио, телевидение, телефонти бусурман дин хIебузахъути улкназир пикридарили дузескаиб.
Культурала бегIлара халаси сархибдеш адамтазир адамдеш калахъни, жамигIятла урга диги, уркIецIи, ряхIму, хIялалдеш, бархьдеш, лебилра адамтала бутIацугдеш кадизахъни саби. Бусурман диннизиб бурили саби: «БегIлара гIяхIси бусурман бегIлала ахъти адаб-хIяяла, адуцалала вегI, уркIи-уркIилавад Аллагьличи вирхуси, сунезибад чисалра сегъуналра зарал агарси адам сай».
Нуни чедир гьандушибти, гьаладяхI ардякьунти технологиябачилти улкназир 20-ибил даршдуслизир, инсаният кахбиубли уркIбухъести, хIила хIуркIби каибти дунъяла кIидехI дургъби кадикиб.
Дургъби ишбархIира тамандирули ахIен. Лебил дунъяла халкь Палестинализир кадикибти, сегъуналра гIяйибагарти халкьличи дяхIчиаибти балагь-кьадарла бикьрумили бетаур. Дила пикрили цалра адамла уркIи разихIебиру Украинализиб бетурхуси дявила хасси балбуцлира.
Дунъяличир детурхути дургъбани, далкIти баркьудлумани, багьа агарли дурхъати, гьарил адамлис гьачамцун лугути дунъяла гIямру багьаагардирули сари. Адамла гIямру арцличил умцули сари.
ХIебиалли гьаладяхI ардякьунти технологиябани адамти адаб-хIяяличилти, уркIецIи-ряхIмула бегIти, бархьти, къантIли буралли чула рухIлизиб культура лебти бетарахъули ахIен.
Дунъяла бахъал гIялимти чули пикридарибти сагадешунани дунъялизи гIяхIдеш хIехули
биъниличи шакбикили, чула бузери ва багьуди дигIяндирути анцIбукьунира детаурти сари. Амма политикунани, гIялимти бузахъес сабабти даргес бирули саби. ИлхIелира сегъуна-дигара шайчиб, дунъялизи излуми лерхути вирусуни пикридирнила хIекьлизибра бархли.
Дила пикрили гьанна гьаладяхI ардякьунти технологиябазибад дунъяла адамти урухкIести тяхIяр-кьяйда детаурли сари. ГIялимтазибад, багьудилизибадра бархли, адамти урухкIести, сенахIенну сагали пикридарибти технологияби адамтала арилизирад духъи, адамтачи къаршили кадизести имканти акIубли сари.
Гьанна адамтала ургаб культура - чIянкIли культура тIинтIбиахъес, лерилра технологияби тIашаили, дунъяличиб гьарли-марти адамти абикьес гIягIнили саби. Адамти – адаб-хIяяличилти, яхI-ламусличилти, чузибад чисалра зарал агарти, тяп бусурман диннизиб бурибтигъунти.
Ил шайчиб бусурман динничил барх, гьарли-марси классикала литературара дурхIнас бяркъ бедлугнилизиб цаибил мерличиб биэс гIягIниси саби. ГIяхIси литературали адам вайси секIайчи бурсихIейру.
Свидетельство о публикации №226040600699