Юртаначи пахрубирух1ели ах1енара

Рахъ дебали разилира, сегъуна-биалра ну ташмишрикIуси масъалализир, ил манзиллизирал, бусурман диннизиб иличила се бикIулира или пикрирулхъниличи. Бусурман диннизир биалли дунъяла гIямруличил дархдасунти лерилра суалтас чедетаахъили дурибти, чула бархьдешлизиб сегъуналра ташмишдеш агарти жавабти лер.
МяхIячкъала, илкьяйдали цархIилти Дагъиста шимира шинни дуцибхIели, илхIелира гьачамцун ахIи тикрардиубли, илди анцIбукьуназиб, чедибадси Аллагьла амруличил нушази аргъахъес дигуси мягIна бургар или пикрирухъунра.


Дила пикрумас жавабра баргира или гьанбиркули саби. Бусурман диннизиб бурили саби: «Кьияма гъамбиубси замана адамтани чула юртани ва мижитуни, дахъал харжани дирули жагадиру, илдачи пахрума биркьес, бехIбирхьур. Юрт-муса жагадирнилизиб саби-ургаб абзбикIар». Иличибли халкьла рухIла давла мискинбиубли, дунъяла давлаличи гъаргъдеш имцIабиубли биъни белгили чебиахъули саби.


Гьарли-марли, нушала халкьли лерилра чула цIакьани кайхьили, багьлабарес, ряхIятбиэс пикрихIебикIули, саби хIербиэс жагати юртани дирули сари. ВегI хIерируси юртличибра багаласи селра лебси ахIен или, мурталра нура пикририкIусира.


Дила неш халараибси юрт нушала шилизиб бегIлара жагаси, халаси сабри, шантала дурхIнази Кьуръан дучIахъуси мадрасара сунезиб лебсири.


ГIур дила дудешлира нуша хIердиахъес шилизиб цIуба къаркъала юрт тIашбатур. Гьанна дирути юртаначил цугбуцалли, ил гьанбушесира ахIен, амма юрт лушухIели нушачи хьуравиубси гIяхIял викIусири: «ХIебкIути гIямру лерти диалри, набра дигахъира ишгъуна юрт, ну убкIусирану, хIебиалра гIямал бетарар». Гьарли-марли, динничи чекабизурти гьалабла халкьли хIялалдешличи, адамдешличи, гъабзадешличи, гIяхIялдешличи, гьарзаси уркIиличи, Аллагьла каламличи имцIали пикри бяхIчииусири, саби хIербирути юртаначиван ахIи.


Гьанна биалли, бахъал халкьлис, селрайчирра гьалар, жагати юртани диахъес дигули саби. Илди жагадирули, дуги-хIери акьудеш хI****ули бузули саби.


Халкьла юртаначирад шин чедидерхурли гIергъи, чула юртаначи пахрума биркьули бунагьлизи бикили ахIенара нушала халкь или пикрирухъунра.


Юртани дирухIели дебали дахъал харжани тIалабдирути сари. Хъулри тIашдатес, илди жагали далкьаахъес, хъулрази ваяхI кадихьес, машинаби асес пикрибикIули, халкьли рухIла давлаличила хъумартурли ахIенара?


ГIур секьяйда бурес вирара ЧевяхIси Аллагьли халкьлизи чула бунагьуначила? Гьанна адамтани жузи дучIули ахIен, газета, журнал къулбасбарес кьиркьирбиубли саби, ил багьандан илдира дучIули ахIен, рухIла давла сегъуна сабил балули ахIен, чула нешла мез дагьесра бархли дигули ахIен. Юртани тIашдатес, илди ваяхIли дицIахъес, машинаби асес бузули лерилра гIямру харждирули саби.


Шинна балагь-кьадар дяхIчиаили, дунъяла масличибад Аллагьла каламличи халкь ласбяхъяхъес гIеббурули бургар или пикрирухъунра. Дахъ дебали юртани жагадирни бунагьла баркьуди биъниличилакIун исламла диннизиб бурили саби.


Халкьла юртанира, илабси давлара, шинни хъусдяхъили ардихути машинабира селизилра хIедулхъути диъни, бахъал халкьлизи ца заманализиб чебаахъили ва баркьудиличил бурили сай Кьудратла ВегIли или пикририкIулра.


Юрт-мусаличи дигила бунагь набзибра лебли бургар, ил агара хIерикIус, сенахIенну дила дахъал арц лерти диалри, нуни юртани дирира или мурталра пикририкIусира. Амма, нуни бегI гьалаб бучIуси, дебали гIяхIси жузлигъуна разидеш дила уркIилизиб сегъуналра давлали, яра жагаси юртли дакIухIебиру.


ГIямру деркIили, дахъал жузи делчIи гIергъи, уркIилизи ряхIятдеш, паргъатдеш, бирхауди хьурабируси Дурхъаси Кьуръайчибра гIяхIси жуз гIур агарси биъни багьурли, гьар бархIи някълизи кайсули бучIни, (урус мезличи шурбатурси биалра) нуни деркIибти гIямрула дурхъаси давла биъниличила балулра. Кьуръан бучIниличил, илкьяйдали дунъяла пасихIкартани, пагьмукартани, гIялимтани делкIунти жузи дучIниличил дунъяличибси дила талихIла белгиси бутIа бархбаси саби. Ил багьандан Аллагьлизи шукри АлхIямдулиллагь рикIулра.


УркIи-уркIилабад адамлис дигахъуси гIяхIси секIал, ЧевяхIси Аллагьли хIялалсилизи халбируси саби. Юрт-мусаличирти нушала халкьла диги хIялалсилизи халдарили, дунъяличирти лерилра балагь-кьадарлизибад нушала халкь берцахъили дигахъира.


Рецензии