Пири суфиён - мухофизи Самарканд

Пири суфиён Хоља Ањрор – муњофизи Самарќанд

Тасаввуф ва сиёсат якдигарро созиш надоранд, вале чанд муршиди суфиён барои њимояи мењан ба љанг бархестаанд. Пас аз ќањрамонии шайх Наљмиддини Кубро, асосгузори тариќати Кубравия, њамчунин, муршиди тариќати Наќшбандии замони темуриён Хо;а А;рори Вал; (1404 - 1490) ин амали љавонмардонаро иљро кард. Ў аз Мавлоно Яъ;уби Чарх; дар де;аи ;ала;туи ;исор (њоло мањаллаи Мавлонои шањри Душанбе) иршод гирифтааст, муаллифи китобњои “Фа;ароти а;рория”, “Валадия».
Хоља Ањрори Валї манфиати мардумро пеши шо;он ва манфиати давлатро ба мардум ;имоят мекард: «Вазифаи шайхи тари;ат (Наќшбандї) гирифтани дасти мардуми ран;ур аст, на ба риёзати дарвеш; нишастан. Барои осоиши мардум, чанд ш;ришро дар Самар;анд пешгирї карда, мушкили мардумро ба шо;он расондааст.
Соли 1447 њокими Њирот Шоњрух фавтид, соли 1449 њокими Самарќанд Улуѓбек кушта шуд ва наберањои Темур барои мулк бо њамдигар љангиданд. Абдулатиф, ки падараш Улу;бекро кушт, пас аз шаш мо; аз љониби Бобо ;усайн ном фармонде;и Улу;бек кушта шуд ва Мирзо Абдулло; њокими Самар;анд шуд. Соли 1451 Абўсаид - набераи дигари Темур Самар;андро гирифта, Мирзо Абдулло;ро ;атл карда ба тахт нишаст. Соли 1454 бародари Улу;бек Абул;осим Бобур, ;окими Хуросон, бо сад ;азор марди ;анг; Самар;андро му;осира кард. Султон Аб;саидро хост фирор кунад. Хоља Ањрори Валї ўро ба тарсу; сарзаниш карда, худ сарвари мудофеъони пойтахт шуд. Ва;те неру;ои Мирзо Бобур ба Самар;анд даромаданд, мардум бо сарварии Хо;а А;рори Валї шадидан муќовимат карда, шикаст доданд. Набард хеле шадид буда, шоњидони њол аз кушта шудани беш аз сад њазор шутур навиштаанд.
Соли 1470 Султон Ма;муд, ;окими ;исор ба ;асди ;они бародараш Абусаид  Самар;андро му;осира кард. Хо;а А;рор ба ў њушдор дод ва бо урдуи хурде ма;луб намуд. Султон Ма;муд фирор кард ва Султон Аб;саид ба тахт баргашт.
Њамчунин, Хо;а А;рор се писари Султон Аб;саидро оштї додааст. – Ма;муд ва Умар Мирзо дар Фар;онаву Мовароунна;р њоким буда, алай;и бародари калон; А;мад – ;окими Самар;анд лашкар кашиданд. Хо;а А;рор се бародарро сари як дастурхон нишонда, байнашон сул; кард.
Бо ин сифатњо тариќати Наќшбандї байни дигар мазњабу тариќатњо дар Осиёи Миёна нуфузи калон пайдо карда, аз дарвешии дур аз корњои дунявї даст кашиданд. 






















Лидер суфий шейх Ходжа Ахрар – защитник Самарканда
Суфизм и политика несовместимы, но некоторые суфийские лидеры боролись за защиту своей родины. Не сколько лет после героизма лидера ордена кубравия Шайха Наджмиддини Кубро, повторил это благородное действие лидер ордена Накшбанди эпохи Тимуридов - Ходжа Ахрар Вали (1404 – 1490). Получил он наставления у Мавланы Якуба Чархи в селе Халахту Гисарского района (ныне махалла  Мавлоно города Душанбе), автор книг «Факарат Ахрария», «Валадия».
Ходжа Ахрар Вали защищал интересы народа перед царями и интересы государства перед народом: «Долг шейха тариката (Накшбанди) — протянуть руку страдающему народу, а не сидеть в дервишском аскетизме. Ради мира и благополучия жителей столицы, он предотвратил несколько восстаний в Самарканде и донес проблемы народа до царей».
В 1447 году умер правитель Герата Шахрух, в 1449 году был убит правитель Самарканда Улугбек, и внуки Тимура боролись между собой за трон. Абдуллатиф, убивший своего отца Улугбека, был убит шесть месяцев спустя предводителем войск Улугбека по имени Баба Хусейн, и стал правителем Самарканда Мирза Абдулла. В 1451 году Абу Саид, другой внук Тимура, захватил Самарканд, убил Мирзу Абдуллу и взошел на трон. В 1454 году брат Улугбека, Абул;осим Бобур, правитель Хорасана, осадил Самарканд сотней тысяч воинов. Султан Абу Саид хотел сбежать. Ходжа Ахрар Вали упрекнул его за трусость и сам стал предводителем защитников столицы. Когда войска Мирзы Бабура вошли в Самарканд, народ, возглавляемый Ходжей Ахраром Вали, оказал яростное сопротивление и был разгромлен. Битва была очень ожесточенной, и очевидцы писали, что было убито более ста тысяч верблюдов.
В 1470 году султан Махмуд, правитель Гиссара, осадил Самарканд, пытаясь убить своего брата Абу Саида. Ходжа Ахрар предупредил его и разгромил его небольшим войском. Султан Махмуд бежал, а султан Абу Саид вернулся на трон.
Также Ходжа Ахрар примирил трех сыновей султана Абу Саида: Махмуд и Умар, правившие Ферганой и Трансоксианой, возглавили армию против своего старшего брата Ахмада, правителя Самарканда. Ходжа Ахрар свел трех братьев вместе за дастарханом, и заключил между ними мир.
Благодаря этим стараниям суфийского лидера, большое влияние среди верующих Центральной Азии получил  тарикат - орден Накшбанди. 


Рецензии