Нуни телефонти урхамтази лукьахъира

Ну Дибгашила школала директорли узухIели бииши, викIулра, нушала районнизир сотовый телефонти дакIудухъунти. ИтхIели рай¬онна багьудила управлениела начальникли узуси уркухъан Хас¬булат МяхIяммадовичли чуйнара директортази, илдала лу¬гIи¬лизиб – набзира, сагаси журала телефонти тIалабдарахъес ибси пикри гьалабихьибсири. ВахъхIи калунра ну разихIеркули: ур¬кIи¬ли балули бурги наб ил секIал гIяхIхIебилзни. Или биалра, заманалис гIелахIелхъус викIули вииши, тIалаббарира нунира телефон. Бархь¬си саби, илгъуна телефоннара лер  дахъал гIяхIти шалубира (белкI¬лизир илди гьанхIедуршис), амма лерилра илдазибад нуни ба¬луси ца хIянчи саби: зянкъдирхъесра урхIли дяхъибти зянкълис жа¬ваб лугесра.
Наб бурес дигулра кисала телефонна вайти шалубачила. Леркисра ца-чумал мисал.
Гьанбиркур наб 2010-2011 ибил белчIудила дус. ИтхIели шагьуртазибад Дибгашила школализи 11 ибил класслизиб бучIес шел-урегал  дурхIя бакIибтири. Лебталалра илдала телефонтира лерри. Дила дурсрачибра, цархIилти учительталайчибван, нуни бурусиличи камли лехIир¬хъули, илди имцIаливан телефоннизиб биркьутири. Рахли чебаасри, телефон убайсахъули вираси. Гьачамра, сабурлизивад ухъи, дурхIначи дугьавизурсири: «Ягъари, дила ахIерти, нуни бурусиличиб пайдаласи секIал илаб леб биалли, нура телефонничи хIерикIусну, илаб се лебал набзира багьахъая». «ХIуни, Мурад ГIяммаевич, хIергъид ишарти секIал», – ибсири итхIели илдазивад цали. Бархьси саби, нуни хIергъаси ургус лерилра телефоннизир че¬диахъути. Наб илди аргъес гIягIнидешра агара. Нуни гьаннара иргъули ахIенра, сен ЕГЭ-бачи чебетаахъили хIядурбарахъес бегIтани нушала школализи бархьибти дурхIни нуни авцIали дус кабирхьуси урус мезла дарсличиб (цархIилти предметуни кадирхьути нушала учительтира дебали гIяхIтири) телефонтазиб биркьутирил. Чедиб гьанбушибси тяхIярли наб жаваб гибси уршили (ил гьанна, сунени чеббикIибси санигIятла чебяхIси даражала багьудира касибси, дебали гIяхIси специалист ветаурли сай) ишкьяйдара бурибсири: «Мурад ГIямма¬евич, ну дила бегIтани, 11 ибил класслизи хIерхьили, шуибил класслизи вашахъес хIушачи урхьусири. ИлхIели биэс бири дила белчIудилис гIяхIдеш». Нуни илини бурибси тамай аргъира.
Нуни сеналра аргъес хIейрути телефонничил дарх¬да¬сунти дахъал цархIилти секIалра лер. Школабази башути дебали биштIати дурхIназирра телефонти лерни саби. ДакIахъили Интернетлизирти сайтани, илданира бирули саби чус гIягIнисиличи ва гIягIнили ахIенсиличи, асубирусиличи ва асухIе¬биру¬силичира хIербикIес. «Се гIяхIсиличи бурсибарес бирару Интернетлизирти жяргати секIай нушала дурхIни?», - ибси суалра алкIули саби.
Ну шилизивхIели, гIяхIлад бакIибхIели хъали бицIиб¬ти жузачи хIералра хIейрути дурхIнала дурхIначи гьимидухъи, илдазивад ца виштIасигъунализи ишкьяйда ибсири: «Хала дудешла ахIерси, икIди урусла халкьла хабуртала жузазибадалра се-биалра бел¬чIен, гъари» (дила библиотекализир жагати мужаллатуначил ва су¬¬рату¬начил далкьаахъурти, къулбасбарили асибти даа¬рицад жузи лер). Буришав нуни хIушази сегъуна жаваб чарбатурал дила уршила уршили? «Се дирути илди делчIи, хала дудеш, илди хабурти хIясибли мультикуни теликлизир чедаэс виралли?», —викIар ил набзи.
Телик (телевизор), телефон ва Интернет… Селра гIяхIсиличи ил¬дани нушала дурхIни бурсихIебиру. Телефонти. Адамтала някъбазир гьар-чинаралра илди сари: дарсличи кабиибти биштIатазир, ту¬кенчибазир, базарличиб мас бирцутазир, тухтуртазир, гIяхIлад бакIибтазир, шадлихъличи кабиибтазир, машинабала рульличибтазир, хъалибарглис хурег бирути хьунул адамтазир. Ну тамашахIейрус, рахли ца бархIи бархIехъ хинкIачил барх дила халдарилизиб хъатцада телефон багьарибиаллира.
Ишди бурхIназив ца МяхIячкъалала поликлиникализив наб гIягI¬ниси тухтурличи укьес талон сасес или регис¬тратурализир рузуси хьунул адамличи ну дугьай¬зурхIели, ил, набчи черухъи, ахъли рикIар: «Вай-вай, гъари! Подругази кIел дев дурахъес хIералтулрав?» (ил¬хIе¬ли ил телефоннизирад гъайрикIулри). «Рамсайчи гъай¬ри¬кIен, ру¬зи», – ира нуни ва поликлиникализивад дуравхъес къалабаикира.
Цайна МяхIячкъалала цаибил базарличив «мак-кофела» халаси бергараг асес кьасли багьа хьарбаира. Багьа буриб, хIябцIали пакетикла бегI бергарагла декIарли, шуцIалила бегIла – декIарли, амма хIябцIали пакетикла бегI бергараг гили, шуцIали пакетикла бегIла багьа сасиб. Базарличивад дуравхъун¬хIели сайри ну иличи шакикибси. Вачарла лебилра замана наб илди дицибси хьунул адам телефонничир гъайрикIусири. ШуцIали кофела пигьалала мерличир хIябцIали держили тIашизаслира, селра камхIебиэсгу  ва ил жагьил хьунул адамли буру¬силисра диргала хIелхъас викIули, нуни хъули гьуни даимбарира.
Ишди бурхIназив хъуливад хIянчила аркьуси наб Редукторный поселоклизибси шуцIану урчIемра ибил туке мякьлаб Петр I-ибилла кьакьакад урхьула шайчи башуси гьуни ахъес чебуркъуб. ХIилхIи калунра дурхъаси машинали вялчIули. «ХIела…!» викIули, хIеризуррагу машина бикусиличи… Рульличи кариибси рурси, къухIри¬зурли телефонничи хIеррикIулри. Илини хIунтIена рангли ухуси светофор чебиули ахIенри. «Телефонничи хIерхIерикIули, гьала хIеррикIен!» – вявухъунра ну. Рурсили дила гъай мучлахIедариб.   
Ахирлизиб наб шагьарлизиб бегIлара хIей¬гу¬си се¬кIа鬬¬чи¬лара бурисра. Иличил бархбасахъи, гьанбуршис¬ра ца ан¬цI¬¬букьра. Из¬бербашлизи мекъличи вякьунси ну, Мя¬хIяч¬къа¬ла¬лизи хъу¬ли чарухъес пикрили, дуравхъунра. Кайира маршрут¬ка¬ли¬чи. Ва сунела вегIебш! Сен ну ил машиналичи кайрусири? Мурт рехI¬ри¬хьибсирил телефоннизирад (Дербентлизир лералхIелил рурги) гъайрикIес ца гьести гIямрула хьунул адам, ахъ-ахъли дукарра рир¬хIули сарира, МяхIячкъалала югла шайчибси автостанцияли¬зи раибхIелира тIашрилзули ахIенри. Шоферли хIяйна тIашаиб ила¬ла гъайла хIеркI. Камси заманалис «шинкьан» тIашбилзи ва гIур¬ра букьес бехIбирхьи. Муиразиб дахъал гъай дирусилизи «Да¬хъал декь делкьунри кьалли, дила узи» билзахъули бирар. Ит бар¬хIи баягъи ит хьунул адамли вецIал уси дицIесцад декь делкьун дургар. Ит¬хIейчибадли маршруткаличиб телефоннизибад гъай¬би¬кIу¬ти адамти дила душманти саби. Вираслири, керасили илдала телефонти, лерилра урхамтази лукьахъира.


Рецензии