Арбухиб гIяхIяй бухъмуй

            Лебли саби, буили саби кIел юлдаш. Илди кIелра ца юртлизиб бузули буили саби. Илдазивад ца дарган уили сай, итил — кIарахъан. Даргайс МяхIяммад бикIусири, кIарахъайс — КьурамяхIяммад. ХIянчилизибад акьуси лебилра замана илдани барх буркIусри. Цаличи ца гIяхIладлира баши, кIилалра гIяхIсира вайсира цахIнаб бекI- бири. ХIерикун букухIелира, кIелра юлдаш барх бири, цацахIели бархIехъ хIянчи тамандиубхIели — шадлихъра бархли дурабуркIусири. ЧIянкIли хIянчила хIеба- шути сут-алхIят бурхIназиб сабри илди къаршихIебиркути.
ХIера, жумягI бархIи хIянчи таманбиэс гьалав зянкъикIули сай МяхIяммадличи КьурамяхIяммад. «МяхIяммад, — викIули сай ил, — набчи редакциялизи (ГIе, гIе, редакциялизи, сенкIун илди кIелра газетабазиб бузутири) вакIили лев нушала районнизивадли ца гIяхIси юлдаш. Илини хIура нура кафелизи аркулрану, увяхIяхъи» (МяхIяммад узуси редакция гехIъибил дерхIличиб мерлабиубсири, КьурамяхIяммад узуси — урег-ибилличиб)…
Кьакьа байбяхъили ветахъиркуси мер ахъили, илди хIябалра «Мургьила Бухара» бикIуси кафелизи батбихьили саби. Илдала хъарбаркь хIясибли, официанткани кайхьили сари столличи гьарилла гьала кичIназир ца-ца булугунала чудура диштIати кружкабазир кьанцIра.
Ишаб бурес гIягIнибиркур, булугунала чуду, даргала чудуван, халаси бируси хIебиъниличила. Илала духIнар, даргала чудулизирван, картошкара дирути ахIен. Булугунала чуду чебурекличи мешуси ва илван биштIаси, дитибти диъбани бицIибси, дайлизи кьанцI картIахъес батурси тIярхъила бегI чуду саби. Официанткани столличи кайхьили сари тамай дучIесдиубти чягъирла кIел шишара ва хIябал халати бокалра.
 Офицерла планшетличи мешуси сумкализибад ГIялибекли (или бикIусири КьурамяхIяммадла гIяхIяйс) дурасиб берахъубси бухъмуйла камси бутIара (Сумка бухъмуйла бутIнани бицIилри).
ХIеризургу МяхIяммад берубси бухъмуйличи, гьандикиб илис сунела виштIахIелла гIямру. ВиштIахIели ил лерилра дуцIрум юлдашуначил варх маза-масличил дуки вашусири. Илала дудеш букIун вирусири. ДуцIрумла замана букIунани чула, делгьес гIягIнити кигьми, арши диршибси хъучи дуки дикахъес, шилизир далтутири. МяхIяммадла дудешлира шила ургубализи дуки дикахъес далтули уили сай 5-7-цада кигьа.
Итдигъунти кигьми гьанна нушачир дубуртазир агара. Халаси бухъмуйла дегIти! ЦацадехIти кигьмас, бухъмуй бихахъес гьамали биахъес багьандан, кIел хIулаличилси биштIаси уркура гIела биршусири ва илала бухъмуй уркурличи кабирхьусири. Гьанна чинара илди кигьми? Чинаба итцадра дахъал лазатунала бегI Советский Союз?!
ГIяшла бутIа чебаибхIели (муиранти бухъмуйлис гIяш бикIар), МяхIяммадла уркIи КьурамяхIяммадла гIяхIяйчи ванадешли бицIили саби: ил хIейалри, илис виштIахIелла гIямру гьанхIедирки. Сецад къайгъна виркьулихьар, КьурамяхIяммадли берк-бержлис арц дедахъес ГIялибек хIетур. Ил бархьсира сабри: гIяхIялла хIурмат вегIли бируси саби, илизи сунела бирахъуси ахIенну.
 Кафела мякьлабси Ак-гель парклизиб камси къунзбухъи гIергъи, МяхIяммадли сунечи бархIехъла букахъес кIелра юлдаш арбукиб. Сунела яргалис, гIяхIялла хIурматбарес ибси пикрила дурабад, МяхIяммадла ца дигIянаси пикрира бекIлизиб лукьулри. «Нуни ГIялибек велкъайчи держли валхас, ил кепкайрар, сахаватбирар илала уркIира ва лебилра бухъмуй набчиб балта», - пикривикIули урги ил. Хъули ацIибмад, гIяхIлани хIебакьесли, хабчаблизи шивкIивбариб: «ХIед нуни кIел-хIябал килограмм гIяшла хирану, курцци дахъдара».
МяхIяммадла хьунуй тIашбизагарли шанглизи диъбала курцци дашахъес карииб. Хабарла лебилра бекIлибиубсигъуна мягIна гIергъити дугьбазиб сабину, ил багьандан нуни ил дила пикри назмуличил бурисра:
                «ХIунтIен чягъирли бужар
                ХIябал юлдаш тавханаб.
                Илаб ихтилат бемжур.
                Ариш-бариш дехIдихьиб.
                КIарахъала, даргала
                Зайдухъун далуйтира.
                Гьамадли тамандиуб
                Пяхъу бицIиб чягъирра.
                Дай дуги дикибхIели,
                ГIяхIлира дурабухъун.
                ГIяхIя сумкалабадли
                Бухъмуй дурахIебухъун».
                «УркIмуццан кIацIлиццирван,
                Ухъунри хIу гIяшлиццир,
                ХIяй гъариб дила мурул», —
                РучIули хIябкубтани,
                Аррякьун гIела хъули
                МяхIяммадла хьунулра.
                «Лидил чягъирра дерччиб
                ГIяшла бутIалра хIеччиб,
                Гьуя, сунна къянкълер бакI,
                Дахъал далан кIарахъай»,—
                ВикIули, кайибихIив
                Ускаун МяхIяммадра»


Рецензии