Не было бабе клопату

Раніца. Вёска. Туман.

Баба Ніна стаіць ля печы. У печы – бульба. На стале – малако. Пад сталом – кот.
У куце цішыня. Свінні ў хляве, але баба Ніна ўсё роўна ідзе да іх, бо там спакойней, чым з людзьмі.
Баба Ніна добрая гаспадыня.

У хату ўвальваецца ўнук. Змітрок. З горада. У навушніках. У красоўках. У шортах, якія баба Ніна называе спадніцай.

– Прыехаў! – кажа Змітрок.
– А любанька ты мая, – кажа баба Ніна. – А чаго ж ты нічога не ясі? Ад касцей адна назва.
– Я ем.
– Не есць. Нічога не есць. Вось зірні на яго. Скура ды косці. Цырк на дроце!
– Баба, я нармальна выглядаю.
– Сціхні! Мода галаву з'ела, а розум за сабой пакінула.

Змітрок сціхае. Садзіцца. Дастае тэлефон.
– Што табе там у вушы налілі? Шумавіцу? – пытае баба.
Змітрок не адказвае.

– Пайду свінням дам, – кажа баба Ніна і выходзіць.

Дзед Мікіта сядзіць на лаўцы. Маўчыць. Глядзіць на туман. Дзед Мікіта ўмее маўчаць так, што туман адчувае сябе вінаватым.

– Дзед, – кажа Змітрок. – Як жыццё?
– Хаця каб ты ня ўсраўся, – кажа дзед Мікіта.

Змітрок не разумее. Але ківае.

Баба Ніна вяртаецца. Нясе слоік.

– Якое малако будзеш? Кіслае ці салодкае?
– А яно бывае салодкае?
– Халера яго бяры! – кажа баба Ніна. – Усё бывае. І салодкае, і кіслае, і такое, што вочы на лоб лезуць. Гэта табе не ў супермаркеце, тут жыццё кіслае.

Змітрок бярэ слоік. Нюхае. Ставіць.

– Не хачу.
– А вой-вой-вой, зусім здурнеў! – крычыць баба Ніна. – Што ты цёгаешся па пустых сцежках? А-т! Абы што! Брыдка!
– Баба, я проста не хачу малака.
– Больш паплачаш, менш пасцыш.
– Гэта як?
– Абяцанкі-цацанкі – дурню радасць. Вось як.

Змітрок глядзіць на дзеда. Дзед глядзіць на туман. Туман глядзіць на ўсіх і маўчыць.

– Ядрыць тваю налева! – кажа баба Ніна, хоць ніхто нічога не зрабіў.

У хату ўбягае суседка. Валька. Маладая. У халаце. З курамі ў руках. Не пытайцеся чаму з курамі. Вёска.

– Ніна! Ніна! Там гэта... ну гэта...
– Што?
– Ну гэта!
– Паляжы, дзеўка, пакуль пры матцы, яшчэ наробішся,  кажа баба Ніна.
– Ды я не пра тое!
– Не было бабе клопату, – уздыхае баба Ніна. – Ёй унука з горада прывезлі.

Змітрок чуе гэта. Змітрок разумее, што ён і ёсць клопат.

– Баба, я пайду.
– Куды ты пойдзеш? Утопішся – дадому не прыходзь.
– Я не збіраюся тапіцца.
– Людзі смяяцца будуць.
– Хто?
– Людзі. Язык без касцей, а скажуць – не вернеш.

Валька стаіць у дзвярах. Куры ў яе руках ужо не куры, а нейкія птушкі з лесу.

– Ніна, – кажа Валька. – Твой ўнуч прыехаў? З Мінска. У спадніцы.
– Спадніцу нацягнула – адны вушы відаць! – крычыць баба Ніна.
– Гэта шорты, – кажа Змітрок.
– Ты яшчэ ў сраку гэтага ката расцалуй! – кажа баба Ніна і паказвае на ката.

Кот сядзіць пад сталом. Кот нічога не разумее. Кот проста хоча есці.

– Схавай грошы ў кішэні, каб матка не бачыла, – кажа баба Ніна Змітроку.
– Навошта?
– Трэба ўсё ўмець, ды не ўсё рабіць.

Змітрок дастае грошы. Хавае. Не разумее навошта. Але хавае.

Баба Ніна ставіць на стол бульбу. Бульба гарачая. Пара ідзе. Як туман.

– Будзеш гэта есці? – пытае баба Ніна.
– не буду.
– Не? Ну тады гаўна на лапаце.
– Я сказаў, што буду!
– Ціпун табе на язык! Еш, пакуль зубы ёсць.

Змітрок есць бульбу. Маўчыць. Дзед Мікіта таксама маўчыць. Баба Ніна стаіць ля печы і глядзіць на іх, як на дзвюх птушак, якіх яна выратавала ад зімы.

Валька выходзіць. Куры ў яе руках ужо не куры, а нейкія індыкі.

Туман за акном гусцее.
Кот пад сталом нарэшце мяўкае.
– Сціхні! – кажа яму баба Ніна.
Кот сціхае.

Усё сціхае.

Вёска. Раніца. Бульба. Малако. Кот. Свінні ў хляве. Дзед на лаўцы. Унук з горада. Баба Ніна ля печы.
І цішыня такая, што чуваць, як туман размаўляе з туманам.

– Хаця каб ты ня ўсраўся, – кажа дзед Мікіта невядома да каго.

І ўсё.